Łukasz Więcek - fotografia oczyma fotografa

Po ponad trzech tygodniach znalazłem trochę czasu na przygotowanie kolejnej, drugiej już, części mojego kursu fotograficznego dla zielonych fotoamatorów ;) Zapraszam do lektury i pstrykania.

Wiemy już z poprzedniej części czym jest przesłona i czas migawki, ale jeszcze nie wiemy, w jakich jednostkach te parametry są ustawiane.

Czas migawki jest wyrażany w sekundach (i ułamkach sekund). Dla przykładu, ja w swoim aparacie mogę ustawić czas migawki od 1/1000 sekundy, do 15 sekund (dodatkowo mam ustawienie B, dzięki któremu migawka jest otwarta tak długo, jak długo trzymam wciśnięty spust aparatu).

Z określaniem ustawienia przesłony jest trochę bardziej skomplikowana sprawa. Przesłony we wszystkich aparatach są skonstruowane w ten sposób, że każde kolejne ustawienie przesłony jest równoznaczne z dwukrotnie większą lub mniejszą ilością światła przepuszczanego przez przesłonę. To właśnie stąd mówi się na przykład o zmniejszeniu lub zwiększeniu ilości światła o "jedną przesłonę". Stopień otwarcia przesłony wyrażany jest w tak zwanych "liczbach przesłonowych" F. Obecnie produkowane aparaty cyfrowe i analogowe przeważnie oferują zmianę wartości liczby przesłonowej co 1/2 lub 1/3 - na przykład f/2.8, f/3.2, f/3.5, f/4, f/4.5, f/5 (gdzie f/2.8 jest najbardziej otwartą, a f/5 najbardziej zamkniętą przesłoną).

Dla opornych przedstawiam jeszcze schemat, jak się ma przesłona i jej ustawienie, do ilości światła, które przez nią przechodzi:

Teraz przydałoby się jeszcze wiedzieć, czym jest głębia ostrości zdjęcia.

Wszystkie pojęcia z zakresu fotografii (jak i wielu innych dziedzin) najlepiej wyjaśnia się na konkretnych przykładach. Porównajmy więc te dwa zdjęcia:

W obu przypadkach ostrość była ustawiana na liczbę 5. Na pierwszym zdjęciu widać wyraźnie cyfry 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9. Natomiast na drugim zdjęciu wyraźne są tylko cyfry 4, 5 i 6. Różnica między tymi dwoma zdjęciami wynika właśnie z różnej głębi ostrości. Na pierwszym zdjęciu, gdzie widać dosyć duży zakres cyfr (znajdujących się zarówno przed, jak i za punktem centralnym - cyfrą 5) głębia ostrości jest większa niż na zdjęciu drugim, gdzie widoczne są tylko 2 cyferki leżące najbliżej cyfry 5.

Wielu początkujących fotoamatorów przyjmuje zasadę, że im większa głębia ostrości, tym lepiej. Nic bardziej mylnego! Zmieniając głębię ostrości możemy zrobić piękne ostre zdjęcie pejzażowe (z dużą głębią ostrości), lub zdjęcie reportażowe, na którym ostra będzie sylwetka ważnej osoby, a cała reszta będzie lekko rozmyta.

Spójrzmy na to zdjęcie:

Jest to typowe, poprawne zdjęcie wykonane w trybie AUTO. Ostrość została ustawiona na Kasię, ale jak widać, drzewa za nią też są w miarę ostre (czyli aparat zrobił zdjęcie o dużej głębi ostrości).

Zobaczmy teraz, jak będzie wyglądało to samo zdjęcie, ale wykonane na ustawieniach manualnych (z mniejszą głębią ostrości):

Na tym zdjęciu cała uwaga jest zwrócona na Kasię. Tło, dzięki temu, że jest rozmazane, nie rozprasza i nie odwraca uwagi odbiorcy od sylwetki Kasi.

I to jest właśnie główne zastosowanie małej głębi ostrości - wyeksponowanie konkretnej postaci z tłumu, samotnego drzewa na tle lasu, ładnego kwiatka na tle trawy, itp itd. W każdym z tych przypadków mała głębia ostrości pozwoli nam skupić uwagę odbiorcy na głównym obiekcie.

No dobrze - ale gdzie się tą całą głębię ostrości ustawia? Przecież w żadnym aparacie nie ma pokrętła podpisanego "głębia ostrości"! I wcale takie pokrętło nie jest nam potrzebne. Głębię ostrości ustawiamy otwierając, lub przymykając przesłonę.

W dwóch powyższych zdjęciach zostały wykonane z takimi ustawieniami przesłony i czasu migawki:

• zdjęcie pierwsze (duża głębia ostrości): czas migawki 1/26sec, przesłona f/8
• zdjęcie drugie (mała głębia ostrości): czas migawki 1/210sec, przesłona f/2,8

Jako, że ten poradnik jest przewidziany raczej dla początkujących fotopstrykaczy, nie będę opisywał, dlaczego tak się dzieje, że głębia ostrości jest zależna od ustawienia przesłony, ponieważ jest to uzależnione od właściwości optycznych soczewek.

A teraz nie pozostaje Wam nic innego, jak tylko pstrykanie jak największej ilości zdjęć z różnymi ustawieniami przesłony, i porównywanie osiągniętych efektów. W racie jakichkolwiek pytań i wątpliwości pytajcie śmiało :)

A teraz coś na deser ;) Skoro przeczytałeś ten post do końca, to znaczy, że musiał Cię zainteresować. W takim razie powinny też przykuć Twoją uwagę takie posty, jak Więcej, nie znaczy lepiej!, ABC fotografii, czy chociażby Świąteczne focenie. Ponadto warte przeczytania mogą się jeszcze okazać posty Retuszowanie zdjęć i Robimy zdjęcia 3D!. Miłej lektury.