Łukasz Więcek - fotografia oczyma fotografa

Na pewno często zdarza się Wam zastanawiać podczas oglądania zdjęć innych fotografów, jak udało im się osiągnąć tak wspaniałe efekty. Wbrew pozorom, bez najmniejszego wysiłku możemy ze zdjęcia wyciągnąć całą masę najróżniejszych informacji, dzięki którym dowiemy się jak została zrobiona dana fotografia.

Wszystkie techniczne informacje o zdjęciu są zapisane w Exif. Exif jest standardem zapisu metadanych w plikach graficznych. Co to są metadane? Zapewniam Was, że nawet najbardziej zielony użytkownik komputera już się z podobnymi metadanymi spotkał ;) A gdzie? W plikach mp3. Zastanawialiście się kiedyś, dlaczego plik nazwany ziarno.mp3 wyświetla się w Winampie (lub innym odtwarzaczu) jako Tomasz Kamiński - [Małe Miłości] - Ziarno? To właśnie w metadanych pliku są zapisane takie dane jak nazwa wykonawcy, album, tytuł, rodzaj muzyki, rok nagrania, numer utworu na płycie, czy nawet komentarz. Podobnie jest w plikach graficznych.

Większość (jeżeli nie wszystkie) aparatów cyfrowych zapisuje takie informacje automatycznie. Co dokładnie tam zapisują? To zależy od konkretnego aparatu. Na pewno każdy zapisuje takie informację jak model i marka aparatu, data wykonania zdjęcia, jego rozdzielczość, czas migawki i wielkość przesłony. Nieco ambitniejsze modele zapisują też takie informacje jak ogniskowa obiektywu, czy orientacja zdjęcia (tzn czy zostało wykonane w pionie czy w poziomie). Profesjonalne aparaty zapisują też informacje z odbiornika GPS - położenie geograficzne oraz wysokość nad poziomem morza. Niektóre aparaty pozwalają też w ustawieniach wpisać swoje dane, które potem też są zapisywane w Exif jako dane autora zdjęcia. Ponadto w Exif mogą być przechowywane informacje o sposobie pomiaru światła przez aparat, o użytym trybie (automat, półautomat, preselekcja czasu, preselekcja przesłony, manual), czy programie tematycznym (portret, noc, sport, ...). W Exif są też przechowywane miniaturki zdjęć.

Jak widzicie w każdym zdjęciu jest zapisana cała masa informacji (a ja i tak wymieniłem tylko te podstawowe). No dobrze - ale jak je odczytać? Częściowo można tego dokonać w przeglądarkach zdjęć (np ACDSee lub Picasa2). Niestety najczęściej w takich programach podawane informacje są mocno okrojone do tych najbardziej podstawowych. Nie pozostaje nam zatem nic innego, jak zaopatrzenie się w program napisany specjalnie do odczytywanie danych Exif.

Ja od dłuższego czasu używam programu iExif, który bez problemu wyświetla wszystkie dane, jakie znajdzie w Exif.

I już bez problemu każdy może zobaczyć, że to zdjęcie zostało wykonane w trybie manualnym, z przesłoną F/8, czasem naświetlania równym 1/400sec i czułością ustawioną na ISO 200. Widać też, że zdjęcie było poprawiane w programie Adobe Photoshop 7.0 CE. I wiele, wiele innych informacji :)

Dodatkowo producent programu iExif - firma Opanda - udostępnił rozszerzenie iExif dla FireFoxa, dzięki któremu możemy przeglądać dane zapisane w zdjęciach umieszczanych na stronach www, klikając na nich prawym przyciskiem myszy i wybierając ich właściwości.

Dzięki temu rozszerzeniu bez problemu możemy szybko podejrzeć podstawowe dane Exif w zdjęciach, które nas zaciekawiły w akurat przeglądanej galerii.

I jest jeszcze jeden maleńki dodatek do systemu Windows, dzięki któremu dane Exif będą wyświetlane w dymkach pojawiających się po najechaniu na plik graficzny.

Dodatek można ściągnąć stąd http://files.wiecek.biz/exif-zdjecia_bez_tajemnic/exiftip.zip (oficjalna strona dodatku chwilowo nie działa, więc udostępniam plik u siebie).

Wszystko jest pięknie - ale jest też jedno ale - niektóre (przeważnie te proste i mniej znane) programy graficzne podczas edycji zdjęcia "gubią" dane Exif i po zapisie zmian zdjęcie zostaje całkowicie pozbawione tych wszystkich informacji. Na szczęście programiści coraz częściej dostrzegają ten standard i nie zapominają dodać jego obsługi do swoich programów :)

No to co Kochani - chcecie poćwiczyć? Proszę bardzo! Zdjęcie do ćwiczeń i testów:

A teraz coś na deser ;) Skoro przeczytałeś ten post do końca, to znaczy, że musiał Cię zainteresować. W takim razie powinny też przykuć Twoją uwagę takie posty, jak Lubię ciasne ;), Grand Press Photo 2007, czy chociażby Drukujemy plakat na domowej drukarce. Ponadto warte przeczytania mogą się jeszcze okazać posty Historia pewnego pocałunku oraz Osiem lat w półtorej minuty. Miłej lektury.